چرا گرانترین سرور همیشه بهترین انتخاب نیست؟وقتی مدیران یک شرکت تصمیم به خرید سرور میگیرند، معمولاً اولین سوال این است: «قویترین سرور موجود چیست؟»
این مقاله برای طیف وسیعی از افراد که درگیر تصمیمگیریهای مالی و فنی یک کسبوکار هستند، مفید است. به طور دقیقتر،
این افراد معمولاً دانش فنی عمیقی ندارند و ممکن است خرید سرور را صرفاً یک «هزینه سختافزاری» ببینند. مقاله به آنها کمک میکند تا درک کنند چرا نباید فقط به دنبال ارزانترین گزینه باشند و چگونه این خرید بر سودآوری و تداوم کسبوکارشان تأثیر میگذارد.
از آنجایی که خرید سرور هزینه سنگینی به سبد خرید شرکت تحمیل میکند، مدیران مالی با خواندن این مقاله متوجه میشوند که هزینه مالکیت (TCO) فقط مبلغ فاکتور خرید نیست؛ بلکه هزینههای نگهداری، برق و ریسکهای ناشی از خرابی را هم باید در نظر بگیرند.
بسیاری از کارشناسان IT تحت فشار مدیریت برای کاهش هزینهها هستند. این مقاله به آنها «زبان مشترک» با مدیریت را میدهد تا بتوانند دلایل فنی خود برای خرید تجهیزات باکیفیت (مثل ضرورت RAID یا UPS) را توجیه کنند.
برخی شرکتها با رشد دیتای خود متوجه میشوند هزینههای ابری بسیار زیاد شده و میخواهند سرور فیزیکی بخرند. این مقاله راهنمای خوبی است تا در اولین تجربه خرید سختافزار، دچار اشتباهات رایج نشوند.
این افراد معمولاً وظیفه استعلام قیمت را دارند. مقاله به آنها یادآوری میکند که در دنیای سرور، “مشخصات روی کاغذ” همه چیز نیست و گارانتی و پشتیبانی به همان اندازه قطعات اهمیت دارد.
به طور خلاصه، اگر کسی بخواهد بداند:
خرید سرور برای بسیاری از شرکتها یک تصمیم فنی ساده به نظر میرسد؛ چند عدد پردازنده، مقدار رم، ظرفیت هارد و تمام. اما واقعیت این است که انتخاب اشتباه سرور میتواند هزینههای سنگینی به کسبوکار تحمیل کند؛ از کندی سیستمها و قطعی سرویس گرفته تا هزینههای پنهان نگهداری، ارتقا و حتی از دست رفتن دادهها.
بسیاری از شرکتها هنگام خرید سرور فقط به مشخصات سختافزاری نگاه میکنند، در حالی که مهمترین سؤال این نیست که «این سرور چقدر قوی است؟» بلکه باید پرسید:
آیا این سرور برای نیاز واقعی کسبوکار ما مناسب است؟
این همان اشتباهی است که بسیاری از شرکتها مرتکب میشوند.
یکی از رایجترین اشتباهات شرکتها این است که سرور را صرفاً بر اساس اعداد و مشخصات فنی انتخاب میکنند. برای مثال:
اما این نگاه همیشه درست نیست. ممکن است یک شرکت سروری بسیار قدرتمند خریداری کند، اما بخش زیادی از منابع آن هیچوقت استفاده نشود. در مقابل، شرکتی دیگر ممکن است برای صرفهجویی، سروری ضعیفتر تهیه کند و بعد از مدت کوتاهی با کندی، قطعی و نیاز به ارتقای پرهزینه روبهرو شود.
در هر دو حالت، مشکل یکی است: نیازسنجی درست انجام نشده است.
چرا نیازسنجی قبل از خرید سرور اهمیت دارد؟سرور قلب زیرساخت فناوری اطلاعات یک شرکت است. نرمافزارهای سازمانی، فایلها، دیتابیسها، وبسایت، سیستم حسابداری، CRM، ERP و بسیاری از سرویسهای داخلی ممکن است روی سرور اجرا شوند.
اگر سرور متناسب با حجم کاری انتخاب نشود، نتیجه میتواند شامل موارد زیر باشد:
بنابراین خرید سرور نباید صرفاً یک خرید سختافزاری باشد، بلکه باید یک تصمیم زیرساختی و راهبردی در نظر گرفته شود.
فرض کنید یک شرکت ۲۰ نفره قصد دارد برای نرمافزار حسابداری، اشتراک فایل و چند سرویس داخلی یک سرور تهیه کند. اگر این شرکت بدون مشاوره تخصصی، یک سرور بسیار گرانقیمت با چند پردازنده قدرتمند و رم بسیار بالا خریداری کند، ممکن است بخش زیادی از توان آن بلااستفاده بماند.
از طرف دیگر، اگر همین شرکت برای کاهش هزینهها یک سرور ضعیف یا حتی یک کامپیوتر معمولی را بهعنوان سرور استفاده کند، احتمالاً بعد از مدتی با مشکلاتی مانند کندی سیستم، خرابی هارد، نبود پشتیبانی مناسب و خطر از دست رفتن اطلاعات مواجه میشود.
در هر دو حالت، هزینه واقعی شرکت بیشتر از چیزی خواهد بود که در ابتدا تصور میکرد.
بسیاری از شرکتها فقط وضعیت فعلی خود را در نظر میگیرند. مثلاً میگویند:
«الان فقط ۱۵ کاربر داریم، همین مقدار کافی است.»
اما ممکن است در یک یا دو سال آینده تعداد کاربران، حجم دادهها یا تعداد نرمافزارهای سازمانی افزایش پیدا کند. اگر سرور قابلیت ارتقا نداشته باشد، شرکت مجبور میشود دوباره هزینه سنگینی برای خرید سرور جدید پرداخت کند.
هنگام خرید سرور باید به موارد زیر توجه کرد:
یک سرور خوب فقط برای امروز انتخاب نمیشود؛ باید برای چند سال آینده نیز پاسخگو باشد.
بسیاری از شرکتها هنگام خرید سرور فقط به ظرفیت هارد توجه میکنند، نه نوع و ساختار ذخیرهسازی. برای مثال، داشتن ۱۰ ترابایت فضا بهتنهایی کافی نیست. باید مشخص شود این فضا با چه نوع دیسکهایی تأمین میشود:
همچنین باید مشخص شود که دادهها چگونه محافظت میشوند. استفاده از RAID مناسب میتواند از دست رفتن اطلاعات در اثر خرابی یک دیسک را کاهش دهد.
برای مثال:
انتخاب اشتباه در بخش ذخیرهسازی میتواند باعث کندی شدید سیستم یا از دست رفتن دادههای مهم شود.
یکی از خطرناکترین اشتباهات شرکتها این است که تصور میکنند داشتن RAID به معنی داشتن بکاپ است. این تصور کاملاً اشتباه است.
RAID میتواند در برابر خرابی برخی دیسکها کمک کند، اما در برابر موارد زیر محافظت کافی ایجاد نمیکند:
هر شرکتی که سرور خریداری میکند، باید همزمان برنامه بکاپ حرفهای نیز داشته باشد. این برنامه میتواند شامل بکاپ محلی، بکاپ روی NAS، بکاپ ابری یا ترکیبی از چند روش باشد.
یک اصل معروف در این زمینه، قانون 3-2-1 است:
۳ نسخه از دادهها، روی ۲ نوع رسانه مختلف، با ۱ نسخه خارج از محل اصلی
بعضی شرکتها ابتدا سرور را میخرند و بعد تصمیم میگیرند چه نرمافزارهایی روی آن نصب کنند. این رویکرد اشتباه است.
قبل از خرید سرور باید مشخص شود:
برای مثال، یک سرور مناسب برای فایلسرور الزاماً برای دیتابیس سنگین مناسب نیست. همچنین سروری که برای اجرای چند ماشین مجازی استفاده میشود، باید رم، پردازنده و ذخیرهسازی سریعتری داشته باشد.
امروزه بسیاری از شرکتها بهجای اجرای مستقیم سرویسها روی یک سیستمعامل، از مجازیسازی استفاده میکنند. با مجازیسازی میتوان چند سرور مجازی را روی یک سرور فیزیکی اجرا کرد.
مزایای مجازیسازی شامل موارد زیر است:
اما مجازیسازی نیازمند سختافزار مناسب است. اگر از ابتدا این موضوع در نظر گرفته نشود، ممکن است سرور خریداریشده بعداً برای اجرای ماشینهای مجازی کافی نباشد.
قیمت مهم است، اما نباید تنها معیار تصمیمگیری باشد. ارزانترین سرور الزاماً اقتصادیترین انتخاب نیست. گاهی یک سرور ارزان به دلیل مصرف برق بالا، خرابی مکرر، نبود قطعات یدکی یا محدودیت ارتقا، در بلندمدت هزینه بیشتری ایجاد میکند.
در مقابل، گرانترین سرور هم همیشه بهترین انتخاب نیست. ممکن است امکاناتی داشته باشد که شرکت هیچوقت از آنها استفاده نکند.
بهتر است بهجای تمرکز صرف بر قیمت اولیه، به هزینه مالکیت در بلندمدت توجه شود. این هزینه شامل موارد زیر است:
سرور برخلاف یک کامپیوتر معمولی، بخشی حیاتی از کسبوکار است. اگر سرور دچار مشکل شود، ممکن است کل فعالیت شرکت مختل شود.
بنابراین هنگام خرید باید به این موارد توجه کرد:
خرید یک سرور قدرتمند بدون در نظر گرفتن محلی برای نگهداری آن، اشتباه است. ۹۰ درصد شرکتهای کوچک و متوسط سرور را در گوشهای از اتاق یا زیر میز قرار میدهند. این کار ریسکهای زیر را به همراه دارد:
این اشتباه به دو صورت رخ میدهد:
۱. چه زمانی یک شرکت واقعاً به سرور نیاز دارد؟
زمانی که چندین کاربر به صورت همزمان به فایلها، نرمافزارهای سازمانی، دیتابیس یا سرویسهای شبکه دسترسی دارند، استفاده از سرور ضروری میشود. سرور باعث مدیریت متمرکز دادهها، امنیت بیشتر و عملکرد پایدارتر میشود.
۲. آیا میتوان از یک کامپیوتر معمولی به جای سرور استفاده کرد؟
از نظر فنی ممکن است، اما توصیه نمیشود. سرورها برای کارکرد ۲۴ ساعته طراحی شدهاند و معمولاً دارای قطعات حرفهای مانند رم ECC، هاردهای Enterprise، سیستم خنککنندگی بهتر و قابلیت RAID هستند که در کامپیوترهای معمولی وجود ندارد.
۳. چه مقدار رم برای یک سرور شرکتی مناسب است؟
مقدار رم به نوع نرمافزارها و تعداد کاربران بستگی دارد. برای شرکتهای کوچک معمولاً ۳۲ تا ۶۴ گیگابایت رم نقطه شروع مناسبی است، اما برای سیستمهایی که مجازیسازی یا دیتابیس سنگین دارند ممکن است رم بسیار بیشتری نیاز باشد.
۴. RAID چیست و چرا مهم است؟
RAID روشی برای ترکیب چند هارد دیسک است تا سرعت، ظرفیت یا امنیت دادهها افزایش یابد. برای مثال اگر یکی از هاردها خراب شود، در برخی انواع RAID اطلاعات از دست نمیرود و سیستم همچنان به کار خود ادامه میدهد.
۵. آیا RAID به معنی داشتن بکاپ است؟
خیر. RAID فقط از خرابی هارد محافظت میکند. اگر فایلها به اشتباه حذف شوند، سیستم آلوده به باجافزار شود یا سرور آسیب ببیند، RAID نمیتواند اطلاعات را برگرداند. برای این موارد باید سیستم بکاپ جداگانه وجود داشته باشد.
۶. سرور فیزیکی بهتر است یا سرور ابری؟
هرکدام مزایا و معایب خود را دارند. سرور فیزیکی کنترل کامل روی زیرساخت میدهد و در بلندمدت ممکن است هزینه کمتری داشته باشد. سرور ابری انعطافپذیری و مقیاسپذیری بالاتری دارد و برای شروع سریع مناسب است. انتخاب بین این دو به نیاز و بودجه شرکت بستگی دارد.
۷. طول عمر معمول یک سرور چقدر است؟
بیشتر شرکتها سرورهای خود را هر ۳ تا ۵ سال ارتقا یا جایگزین میکنند. البته اگر سختافزار مناسب انتخاب شده باشد و نگهداری خوبی انجام شود، سرور میتواند بیشتر از این مدت نیز کار کند.
۸. هنگام خرید سرور به چه چیزهایی بیشتر باید توجه کرد؟
مهمترین موارد شامل نیاز واقعی نرمافزارها، قابلیت ارتقا، نوع ذخیرهسازی، پشتیبانی و گارانتی، مصرف برق، و برنامه بکاپ است. تمرکز صرف بر مشخصات ظاهری یا قیمت اولیه میتواند منجر به تصمیم اشتباه شود.
برای اینکه جزو آن ۹۰ درصدی نباشید که در خرید سرور اشتباه میکنند، این چکلیست ساده را دنبال کنید:
فراموش نکنید: سرور فقط یک جعبه فلزی نیست؛ موتور محرک کسبوکار شماست. انتخابی هوشمندانه، آرامش خاطر تیم فنی و مدیران را برای سالها تضمین میکند.
یکی از راه های زیر را برای ارتباط انتخاب کنید
