Refurbished Server یا سرور بازسازیشده، به دستهای از سرورهای Enterprise گفته میشود که پس از یک دوره استفاده عملیاتی در دیتاسنترها یا سازمانهای بزرگ، از چرخه سرویس خارج شدهاند و سپس تحت فرآیند استاندارد بازسازی (Refurbishment) قرار گرفتهاند. در نتیجه، این سرورها مجدداً آماده بهرهبرداری در محیطهای IT میشوند.
در واقع، برخلاف سرورهای دستدوم معمولی، سرور Refurbished پس از انجام تستهای سختگیرانه سختافزاری، تعویض قطعات فرسوده، بهروزرسانی Firmware و بررسی پایداری، به سطح قابل قبولی از اطمینان عملیاتی میرسد. به همین دلیل، این سرورها در بسیاری از سناریوهای سازمانی، کاملاً قابل استفاده هستند.
فرآیند بازسازی سرور یک عملیات ساده یا سطحی نیست. بلکه مجموعهای از مراحل تخصصی است که با هدف تضمین سلامت، پایداری و عملکرد سرور انجام میشود. به طور معمول، این فرآیند شامل مراحل زیر است.
در این مرحله، تمامی اجزای حیاتی سرور از جمله CPU، RAM، RAID Controller، HDD/SSD، Power Supply و فنها با ابزارهای تخصصی تست میشوند. تستهای Burn-in، Stress Test و Error Scan کمک میکنند تا هرگونه نقص پنهان شناسایی شود.
پس از شناسایی قطعات معیوب، این اجزا با قطعات سالم یا Refurbished تأییدشده جایگزین میشوند. بهعنوان مثال، هاردهای دارای Bad Sector، پاورهای ناپایدار یا ماژولهای رم دارای Error ECC تعویض میشوند.
در ادامه، Firmware مربوط به BIOS، RAID Controller، NIC و iLO یا iDRAC به آخرین نسخه پایدار بهروزرسانی میشود. این کار نقش مهمی در افزایش امنیت، سازگاری نرمافزاری و پایداری سیستم دارد.
در نهایت، سرور بهصورت عملیاتی راهاندازی شده و برای چندین ساعت یا حتی چند روز تحت بار کاری شبیهسازیشده قرار میگیرد. تنها پس از تأیید عملکرد پایدار، سرور بهعنوان Refurbished آماده فروش میشود.
اگرچه هر دو نوع سرور قبلاً استفاده شدهاند، اما از نظر فنی تفاوتهای بنیادینی دارند. این تفاوتها بهطور مستقیم بر قابلیت اطمینان، عمر مفید و ریسک عملیاتی تأثیر میگذارند.
| شاخص فنی | Used Server | Refurbished Server |
|---|---|---|
| Burn-in Test | ❌ | ✅ |
| Firmware Update | ❌ | ✅ |
| کنترل کیفیت | حداقلی | استاندارد دیتاسنتری |
| ریسک عملیاتی | بالا | کنترلشده |
برخلاف تصور رایج، سرورهای Refurbished فقط برای محیطهای غیرحیاتی استفاده نمیشوند. در عمل، این سرورها در طیف گستردهای از سناریوهای فنی قابل استفاده هستند.
با وجود مزایای فراوان، خرید سرور Refurbished نیازمند بررسی دقیق است. در غیر این صورت، ممکن است ریسکهای عملیاتی افزایش یابد.
در جمعبندی میتوان گفت Refurbished Server یک راهکار فنی و اقتصادی برای سازمانهایی است که به دنبال کاهش CAPEX بدون افت محسوس در پایداری هستند. در صورتی که فرآیند Refurbishment بهدرستی انجام شده باشد و فروشنده معتبر انتخاب شود، این سرورها میتوانند سالها در زیرساخت IT بهصورت پایدار مورد استفاده قرار گیرند.
بله، در صورتی که سرور Refurbished توسط فروشنده معتبر بازسازی شده باشد و تمامی تستهای سختافزاری، بهروزرسانی Firmware و کنترل کیفیت را پشت سر گذاشته باشد، میتواند در بسیاری از محیطهای Production مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، برای سرویسهای Mission Critical معمولاً توصیه میشود از گارانتی قوی و قطعات Redundant استفاده شود.
Open Box معمولاً به سروری گفته میشود که استفاده عملیاتی نداشته و صرفاً جعبه آن باز شده است، در حالی که Refurbished Server قبلاً در محیط عملیاتی استفاده شده اما پس از آن بهصورت کامل بازسازی، تست و استانداردسازی شده است. بنابراین، این دو مفهوم از نظر فنی متفاوت هستند.
عمر مفید یک Refurbished Server به کیفیت فرآیند بازسازی، مدل سختافزار و شرایط بهرهبرداری بستگی دارد. در بسیاری از سناریوها، این سرورها میتوانند بین ۳ تا ۵ سال و حتی بیشتر بهصورت پایدار در زیرساخت IT فعالیت کنند.
بله، اکثر سرورهای Refurbished Enterprise از سیستمعاملهای مدرن مانند Windows Server 2022، VMware ESXi، Proxmox و توزیعهای لینوکس پشتیبانی میکنند؛ البته باید Compatibility سختافزار با سیستمعامل بررسی شود.
در اغلب موارد، سرورهای Refurbished با گارانتی محدود سختافزاری عرضه میشوند. مدت و سطح گارانتی به فروشنده و نوع قطعات بستگی دارد و یکی از مهمترین معیارها در انتخاب فروشنده معتبر محسوب میشود.
در برخی مدلهای قدیمیتر ممکن است مصرف انرژی بالاتر باشد. با این حال، انتخاب سرورهایی با پاور High Efficiency و تنظیم صحیح BIOS میتواند مصرف انرژی را تا حد قابل قبولی کنترل کند.
